კომერციული და საჯარო შესყიდვების პროცესში ერთ-ერთი კრიტიკული ეტაპია პრეტენდენტთა ტექნიკური ცოდნის შეფასება. სწორად განსაზღვრული საკვალიფიკაციო მოთხოვნები უზრუნველყოფს, რომ კონტრაქტი გადაეცეს იმ ეკონომიკურ ოპერატორს, რომელიც რეალურად შეძლებს პროექტის ხარისხიან და დროულ შესრულებას. თუმცა პრაქტიკაში ხშირად ჩნდება კითხვა — უნდა შეფასდეს ტექნიკური ცოდნა საწარმოს დონეზე, თუ იმ ადამიანების დონეზე, რომლებიც უშუალოდ განახორციელებენ პროექტს?

იცოდით, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ტექნიკური ცოდნის შეფასების მიზნით განსაზღვრული საკვალიფიკაციო მოთხოვნები წაყენებულია საწარმოსთან მიმართებაში, შესაძლებელია, რომ მოთხოვნა ვერ დააკმაყოფილოს მაღალკვალიფიციური კადრებით დაკომპლექტებულმა ახლად შექმნილმა საწარმომ?

ეს ნიშნავს, რომ ბაზარზე შესაძლოა არსებობდეს ძლიერი პროფესიონალების გუნდი, რომელსაც არ აქვს „ისტორიული" გამოცდილება კონკრეტული იურიდიული პირის სახელით. შედეგად, ასეთი კომპანიები ავტომატურად გამორიცხული რჩებიან კომერციული ტენდერებიდან, მიუხედავად იმისა, რომ რეალურად აქვთ შესაბამისი ცოდნა და უნარები.

ტექნიკური შესაძლებლობების შეფასება ეფუძნება ორ განსხვავებულ ლოგიკას:

საწარმოზე დაფუძნებული შეფასება — აქ ყურადღება ექცევა კომპანიის წარსულ გამოცდილებას, დასრულებულ პროექტებს, ბრუნვას, რესურსებს და ა.შ. ლოგიკა მარტივია — თუ კომპანიამ უკვე წარმატებით განახორციელა მსგავსი პროექტები, მას აქვს შესაბამისი კომპეტენცია.

პერსონალზე დაფუძნებული შეფასება — აქ ფოკუსი გადადის კონკრეტულ ადამიანებზე — პროექტის მენეჯერზე, ინჟინრებზე, ექსპერტებზე და სხვა საკვანძო კადრებზე. ლოგიკა ასეთია — პროექტს რეალურად ადამიანები ასრულებენ და არა იურიდიული პირი, როგორც ასეთი.

თანამედროვე მიდგომა სულ უფრო მეტად უჭერს მხარს მეორე მოდელს, ან მინიმუმ — მათ კომბინაციას.

არაერთ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, რეკომენდირებულია, რომ ტექნიკური ცოდნისა და გამოცდილების შეფასება განხორციელდეს არა მხოლოდ საწარმოს, არამედ პროექტის განხორციელებაზე პასუხისმგებელ პირებთან მიმართებაში.

ეს მიდგომა ტენდერებში:
— ზრდის კონკურენციას
— ამცირებს ბაზარზე შესვლის ბარიერებს
— ახალ და ინოვაციურ კომპანიებს აძლევს მონაწილეობის შესაძლებლობას

— რეალური კომპეტენცია ადამიანებშია — პროექტის წარმატება დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ ვინ მართავს და ასრულებს მას.

— მობილურობა ბაზარზე — პროფესიონალები ხშირად იცვლიან კომპანიებს. მათი გამოცდილება არ უნდა „დაიკარგოს" მხოლოდ იმიტომ, რომ კომპანია ახალია.

— ინოვაციის ხელშეწყობა — ახალი კომპანიები ხშირად უფრო მოქნილი და ინოვაციურია, თუმცა მათ არ აქვთ ისტორიული გამოცდილება.

მიუხედავად უპირატესობებისა, მხოლოდ პერსონალზე დაფუძნებულ შეფასებასაც აქვს რისკები:

— საკვანძო პერსონალის ჩანაცვლების რისკი პროექტის მიმდინარეობისას
— ფორმალური „დაქირავება" მხოლოდ ტენდერში მონაწილეობის მიზნით
— კომპანიის ორგანიზაციული შესაძლებლობების იგნორირება

ამიტომ ოპტიმალური მიდგომა ხშირად არის ჰიბრიდული მოდელი, რომელიც ითვალისწინებს:

— კომპანიის ზოგად შესაძლებლობებს (ფინანსური, ოპერაციული)
— პერსონალის კონკრეტულ გამოცდილებასა და კვალიფიკაციას

— განსაზღვრეთ საკვანძო პერსონალის მინიმალური მოთხოვნები (მაგ. გამოცდილება, სერტიფიკატები)
— დაუშვით ალტერნატიული დადასტურების ფორმები (CV, რეკომენდაციები, პროექტების აღწერა)
— გამოიყენეთ პერსონალის ჩანაცვლების კონტროლის მექანიზმები (მაგ. წინასწარი შეთანხმება)
— არ დააწესოთ ზედმეტად მკაცრი მოთხოვნები, რომლებიც ზღუდავს კონკურენციას კომერციულ ტენდერებში

ტექნიკური ცოდნის შეფასება ტენდერებში არ უნდა იყოს მხოლოდ ფორმალური პროცესი. მისი მთავარი მიზანია იმის დადგენა, ვინ შეძლებს პროექტის ეფექტიანად განხორციელებას.

ამ კონტექსტში, მხოლოდ საწარმოზე ფოკუსირება ხშირად არასაკმარისი და ზოგჯერ შემზღუდველიც კია. ადამიანებზე დაფუძნებული შეფასება კი საშუალებას იძლევა უფრო ზუსტად შეფასდეს რეალური შესაძლებლობები და შეიქმნას უფრო კონკურენტული და სამართლიანი გარემო.

საბოლოოდ, საუკეთესო შედეგს იძლევა დაბალანსებული მიდგომა, რომელიც ერთდროულად აფასებს როგორც ორგანიზაციას, ისე იმ ადამიანებს, რომლებიც მის წარმატებას განსაზღვრავენ.

გსურთ კომერციული შესყიდვები წარმართოთ გამჭვირვალედ და ეფექტიანად? დარეგისტრირდით Etenders.ge-ზე და გამოაცხადეთ თქვენი პირველი კომერციული ტენდერი უფასოდ!

გაწევრიანდით Etenders.ge-ს Facebook ჯგუფში და მიიღეთ უახლესი ინფორმაცია შესყიდვების სფეროში. გჭირდებათ კონსულტაცია? დაგვიკავშირდით!

სტატიის ავტორი: ალექსანდრე ჩხიკვიშვილი